Wat vraagt een wereld vol onzekerheid van jou als publiek leider?
Internationale conflicten, digitale afhankelijkheden, grote opgaven, een veranderend kiezerslandschap en een grillige politieke werkelijkheid. De druk op de democratische instituties neemt toe. Ook van de ambtelijke dienst wordt veel verwacht: slagvaardig, opgavegericht, met oog voor de menselijke maat, loyaal, rechtvaardig en doelmatig, in een periode waarin ook bezuinigd moet worden.
Wat betekent het om integer en rolvast te handelen als de politieke en maatschappelijke druk toeneemt? Hoe geef je invulling aan je ambtelijke verantwoordelijkheid? Waaraan ijk je dan je eigen handelen, of het handelen van de ambtenaren in je organisatie?
Max Weber heeft niet afgedaan. Maar met zijn beroemde citaat sine ira et studio – zonder boosheid en partijdigheid – is het debat over de rol van ambtenaren niet beslecht. Wetenschappers uit verschillende disciplines betogen dat de huidige ontwikkelingen vragen om een hernieuwde blik op de rol van de ambtelijke dienst en het morele en professionele vakmanschap dat daarbij hoort.
Tijdens dit symposium delen vier wetenschappers de inzichten uit hun meest recente onderzoek. Vanuit verschillende perspectieven laten zij zien wat de huidige ontwikkelingen vragen van publieke leiders. Wat helpt jou koers te houden als de druk toeneemt, en hoe ondersteun je de rolvaste en integere invulling van het ambtelijk vakmanschap in je hele organisatie?
Een middag die niet alleen nieuwe inzichten biedt, maar ook aanknopingspunten om daar in je eigen praktijk mee aan de slag te gaan.
Datum: 18 februari 2027
Tijd: 14.00–17.00 uur
Locatie: Villa Jongerius, Utrecht
Een uitgebreider programma volgt.
Over de sprekers
Léonie Heres is gespecialiseerd in integriteit in het openbaar bestuur. Ze is verbonden aan de Vrije Universiteit en hoofduitvoerder van het NWA-consortium DeMoCraft: Democratic moral craftsmanship for resilient institutions. Haar onderzoek richt zich op democratisch en moreel vakmanschap van zowel bestuur als politiek.
Publicatie: Collectief moreel vakmanschap. Over de integriteit van het lokaal bestuur. Oratie, Erasmus Universiteit Rotterdam, 2023.
Edgar Karssing is hoogleraar Filosofie, Beroepsethiek en Integriteitsmanagement aan Nyenrode Business Universiteit. Hij is een autoriteit op het gebied van beroepsethiek en integriteitsmanagement, zowel in de publieke sector als in het bedrijfsleven. In zijn onderzoek verbindt hij inzichten uit verschillende disciplines en past die toe op onder meer data-ethiek, fiscale ethiek en de ethiek van toezichthouders en bestuurders.
Publicatie: Het feilbare geweten. In gesprek met Adam Smith over ethiek in beroep en bedrijf. Rotterdam: NCI, 2025.
Michael Kowalski is bijzonder hoogleraar Applied Ethics in Intelligence and Security aan de Universiteit Leiden en Chief Science Officer bij de NCTV. Hij publiceerde onder meer over complottheorieën, internationale samenwerking tussen inlichtingendiensten, crisisbeheersing en de ethische dilemma’s bij het tegengaan van extremisme.
Publicatie: Uit de schaduw: Ethiek als fundament van inlichtingen en veiligheid. Oratie, Universiteit Leiden, 2025.
Kutsal Yesilkagit is hoogleraar International Governance aan de Universiteit Leiden. Hij onderzoekt hoe politici, ambtenaren en publieke instituties invloed uitoefenen op beleid. Hij volgde het debat over de ‘activistische ambtenaar’ en analyseerde hoe het denken over ambtelijke loyaliteit zich de afgelopen vijf jaar heeft ontwikkeld.
Publicatie: ‘Tussen loyaliteit en tegenspraak; politiek-ambtelijke verhoudingen onder het kabinet Schoof’. In: Otjes, S. en Vervliet, J. (red.), Het experiment Schoof 2024-2026. Montesquieu Reeks 26, p. 131-171