De ontwikkeling van Artificial Intelligence (AI) gaat razend hard. De relatie tussen AI, de overheid en de maatschappij is dan ook volop in ontwikkeling. AI heeft het potentieel om de overheid en de maatschappij op veel manieren te transformeren, zowel positief als negatief. Denk aan hulp bij het automatiseren van processen of het oplossen van complexe problemen. De overheid heeft een belangrijke rol te spelen bij het aanpakken van de risico’s van AI en het bevorderen van de positieve effecten. Denk bijvoorbeeld aan de invloed van ChatGPT op het onderwijs. Het is van belang om een scherpe regelgeving te ontwikkelen en ethische richtlijnen vast te stellen. Hoe kan de overheid hierin investeren?

Digitale toegankelijkheid is cruciaal voor een inclusieve samenleving, waarin iedereen – ook mensen met een beperking – toegang heeft tot online informatie en diensten. De overheid speelt een belangrijke rol in het bevorderen van deze toegankelijkheid. Door bewustwording te stimuleren, richtlijnen en standaarden te ontwikkelen, en samenwerking met bedrijven en organisaties aan te moedigen, kan de overheid zorgen voor een digitale wereld zonder drempels. Of denk aan het investeren in kennisdeling en ondersteuning, zodat bedrijven en instellingen buiten de overheid ook beter begrijpen hoe ze hun online omgevingen toegankelijk maken. Zo bouwt de overheid aan een digitale infrastructuur waarin iedereen, ongeacht beperking, effectief kan participeren.

Sterke ICT is de basis voor het succes van overheden op vele terreinen. Een solide ICT-visie en een toekomstgerichte informatiestrategie is dé basis voor een moderne gemeente en zorgt voor verbinding tussen alle primaire processen zoals bijvoorbeeld dienstverlening, bedrijfsvoering en handhaving. Daarnaast is informatie- en datastrategie cruciaal voor dienst- en procesinnovatie. Hoe gebruiken innovatieteams ICT en data om te komen tot fundamentele verbeteringen? En hoe maak je toekomstgerichte keuzes in ICT met een solide basis?

Van data naar toegevoegde waarde! Overheidsinstanties hebben heel veel data tot hun beschikking. De kunst is die data te gebruiken en te combineren voor het creëren van toegevoegde waarde voor de samenleving. Wat zeggen al die gegevens nu echt? En algoritmen werpen een nieuw licht op problemen die eerst buiten zicht bleven. Dat roept nieuwe, vaak ethische vragen op: verplicht het weten tot ingrijpen? Hoever mag de overheid gaan bij het ingrijpen in het persoonlijke leven van burgers, bijvoorbeeld in het geval van vroeg-signalering van schulden? Is het voorkomen van maatschappelijke kosten voldoende daarvoor?

Steeds meer vakapplicaties en kantoorautomatiseringen (Office 365) zijn alleen nog als een cloudapplicatie af te nemen. Door te kiezen voor cloud oplossingen of het nemen van abonnementen op applicaties wordt de gemeente ontzorgd. Tegelijkertijd willen gemeenten zelf zeggenschap houden over de achterliggende data. Het hebben van toegang tot deze data is cruciaal om cross-sectorale analyses te kunnen maken. Wat zijn slimme keuzes die hierin gemaakt moeten worden? Wat doen gemeentes zelf en wanneer maken ze gebruik van de markt? Hiervoor hebben veel organisaties nog genoeg ‘huiswerk’ te doen. Heb jij al nagedacht hoe dit in jouw organisatie wordt verwerkt?

De bescherming van gegevens is belangrijk voor burgers en bedrijven. Digitale bedreigingen liggen op de loer, zoals phishing, cyberaanvallen, privacy schending en datalekken. De overheid is dé drager van persoonsgegevens en haar ICT-systemen zijn cruciaal voor een veilige samenleving en voldoende privacy en informatieveiligheid. Daarnaast is het ontwikkelen van nationale richtlijnen en bewustwordingsinitiatieven cruciaal. Hoe zorgen we samen voor een weerbare digitale samenleving, waarin burgers en bedrijven met vertrouwen gebruik kunnen maken van de digitale wereld?

Digitale soevereiniteit betekent dat overheden regie houden over hun eigen data, systemen en digitale infrastructuur, zonder ongewenste afhankelijkheid van externe partijen of landen.
Dit vraagt om bewuste keuzes in bijvoorbeeld cloudgebruik, datalocatie en leveranciersrelaties. Hoe borg je autonomie en publieke waarden, terwijl je tegelijkertijd gebruikmaakt van moderne technologie? Het vraagstuk draait om het vinden van een balans tussen controle, samenwerking en innovatie.